Evde gıda israfını önlemenin 12 pratik yolu

Türkiye'de her yıl milyonlarca ton gıda çöpe gidiyor ve bunun büyük bölümü evlerde, bozulma ve unutulma yüzünden. İyi haber: israfın çoğu birkaç basit alışkanlıkla önlenebilir. İşte mutfakta hemen uygulayabileceğin 12 yol.

Alışverişten önce

1. Dolabını gör, sonra çık. Alışverişe çıkmadan önce buzdolabına ve dolaplara hızlı bir göz at. Evde olanı tekrar almak, en sık yapılan israf hatası.
2. Liste yap, listeye sadık kal. Plansız alışveriş, "belki lazım olur" ürünlerini çöpe götürür.
3. Aç karnına markete gitme. Açlık, ihtiyacından fazlasını sepete koydurur.

Saklama ve düzen

4. FIFO uygula: önce giren önce çıkar. Yeni aldıklarını arkaya, eskileri öne koy. Böylece önce bitmesi gerekenler göz önünde kalır.
5. "Önce tüket" rafı oluştur. Buzdolabında bir bölmeyi, tarihi yaklaşan ürünlere ayır. Ailede herkes oraya bakmayı öğrensin.
6. Doğru sıcaklık, doğru yer. Süt ürünlerini kapıda değil, iç raflarda; sebze-meyveyi çekmecede sakla. Yanlış yer, ömrü kısaltır.

Dondurucuyu bir dost olarak kullan

7. Bozulmadan dondur. Tarihi yaklaşan ekmeği, eti, hatta olgunlaşmış muzu dondur. Dondurucu, "zaman kazandıran" en güçlü aracın. Hangi yiyeceğin ne kadar donduğunu dondurucuda saklama rehberimizden öğrenebilirsin.
8. Porsiyonla ve etiketle. Tek seferde kullanacağın kadar porsiyonlara ayır, üzerine tarih yaz. Kocaman bir blok çözmek zorunda kalmazsın.

Pişirme ve değerlendirme

9. "Bugün ne pişsem?" sorusunu tersten sor: "Neyi bitirmeliyim?" Menüyü, tarihi en yakın malzemeye göre kur.
10. Artıkları yeniden hayata döndür. Kuruyan ekmek → galeta unu veya kızarmış ekmek. Yumuşayan sebzeler → çorba veya sote.
11. Porsiyonu küçült. Tabakta artan yemek de israftır. Az koy, gerekirse tekrar al.

Ve en önemlisi: takip et

12. Neyin ne zaman bozulacağını takip et. İnsan hafızası dolap için yeterli değil. İşte freshIt tam burada devreye girer: market fişini okur, her ürüne son kullanma tarihi atar ve bozulmadan önce seni uyarır. Bunu elle nasıl yapabileceğini market fişinden SKT takibi yazısında anlattık.

Doğru saklama, israfın yarısını daha başında önler. Tarihleri doğru okumak için SKT ve TETT farkına, hangi ürünün ne kadar dayandığını görmek için buzdolabı raf ömrü tablosuna göz atabilirsin.

Bu 12 adımın ortak noktası şu: israf, bilgi eksikliğinden değil, görünmezlikten doğar. Dolabındaki gıdayı görünür kıldığında, çöpe giden para da görünür olur — ve azalır.

İlgili yazılar

• SKT ve TETT farkı: Son kullanma tarihi tam olarak ne demek?
• Buzdolabında hangi yiyecek ne kadar dayanır? Tam raf ömrü tablosu
• Dondurucuda saklama rehberi